Oogziekte herkennen: wat betekent wat u ziet?

Ziet u opeens iets in uw beeld dat er eerst niet was? Een sliert, een flits, een vlek, een schaduw? Vaak is het onschuldig, maar sommige klachten vragen om dezelfde dag actie. Op deze pagina's leest u per klacht wat de mogelijke oorzaken zijn, hoe urgent het is en wat u het beste kunt doen.

Twijfelt u of uw klacht ernstig is? Lees ook onze pagina over oogklachten en oogzorg bij Greving & Greving, of maak direct een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Wat kan de optometrist van Greving voor u doen?

Twijfelt u of uw klacht ernstig is? Onze optometristen onderzoeken uw ogen met dezelfde apparatuur als in het ziekenhuis: een OCT-scan van het netvlies, een netvliesfoto, een oogdrukmeting en een gezichtsveldonderzoek. In veel gevallen kunnen wij u direct geruststellen. Zien wij iets dat verder onderzoek vraagt, dan zorgen wij dat u snel bij de oogarts terechtkomt.

Een ooggezondheidsonderzoek duurt ongeveer 45 minuten. U kunt online een afspraak maken in een van onze veertien winkels in Noord-Nederland.

Waar komen slierten vandaan?

De binnenkant van uw oog is gevuld met glasvocht: een heldere, gelei-achtige massa. Met de jaren wordt dat glasvocht vloeibaarder en ontstaan er kleine verdichtingen. Die werpen een schaduw op het netvlies, en die schaduw ziet u als sliert. Vrijwel iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken; bij bijziende mensen vaak al jonger.

Rond het 55e tot 70e levensjaar laat het glasvocht vaak in één keer los van het netvlies: een achterste glasvochtloslating. Dat geeft opeens een grote nieuwe sliert of ring in beeld, soms met lichtflitsen erbij. Op zichzelf is dit onschuldig en het went. Maar bij het loslaten kan het glasvocht een scheurtje in het netvlies trekken. Zo'n scheurtje kan uitgroeien tot een netvliesloslating, en dat moet snel behandeld worden.

Mogelijke oorzaken

• Normale veroudering van het glasvocht — verreweg de meest voorkomende oorzaak; onschuldig.
• Achterste glasvochtloslating — onschuldig, maar laat het netvlies controleren.
• Netvliesscheur — vraagt snelle laserbehandeling om loslating te voorkomen.
• Bloeding in het glasvocht — bijvoorbeeld bij diabetes; ziet u als een 'roetregen' van veel kleine puntjes.
• Ontsteking in het oog (uveïtis) — vaak met een rood, pijnlijk oog en lichtschuwheid.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

Bel vandaag uw huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost als u:

• opeens tientallen nieuwe slierten of puntjes ziet;
• slierten ziet in combinatie met lichtflitsen;
• een donkere schaduw of gordijn vanaf de rand ziet opkomen;
• de slierten kreeg na een klap op het oog of hoofd.

Een netvliesscheur is met een laserbehandeling goed te verhelpen, mits op tijd ontdekt. Daarom telt tijd.

Wat doet de optometrist bij Greving?

Onze optometrist bekijkt uw netvlies tot in de uiterste rand. Als het nodig is, druppelt hij of zij uw pupil wijd; u kunt dan enkele uren niet autorijden. Met een OCT-scan en een netvliesfoto zien we of het netvlies overal netjes aanligt. Is alles in orde, dan kunnen wij u direct geruststellen. Zien wij een scheurtje of iets anders, dan regelen wij dat u snel bij de oogarts terechtkomt.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Waar komen lichtflitsen vandaan?

Het netvlies reageert normaal op licht. Maar het reageert ook op trekken. Als het glasvocht — de gelei in uw oog — ergens aan het netvlies trekt, stuurt het netvlies een lichtsignaal naar uw hersenen. Dat ziet u als een flits.

Dit trekken gebeurt vooral bij een achterste glasvochtloslating, meestal tussen het 55e en 70e jaar, bij bijziende mensen vaak eerder. Op zichzelf is dat onschuldig. Maar in ongeveer één op de tien gevallen trekt het glasvocht een scheurtje in het netvlies. Zo'n scheurtje geeft geen pijn en is van buiten niet te zien — de flitsen zijn vaak het enige signaal. Daarom laat u nieuwe flitsen altijd controleren.

Flitsen door migraine: het verschil

Migraine met aura geeft ook lichtverschijnselen, maar die zien er anders uit:

• Vorm — Migraine-aura: korte flits, bliksemschicht, boog; : zigzag, flikkerende lijnen, 'fortificatie'
• Ogen — Migraine-aura: één oog, vaak aan de zijkant; : beide ogen, vaak beginnend in het midden
• Duur — Migraine-aura: fractie van een seconde, komt terug; : 20–30 minuten, breidt langzaam uit
• Daarna — Migraine-aura: vaak nieuwe slierten; : vaak hoofdpijn, soms geen Twijfelt u? Sluit dan één oog. Ziet u de flitsen met beide ogen apart, dan zit de oorzaak in de hersenen (migraine). Ziet u ze alleen met één oog, dan zit de oorzaak in dat oog.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

Bel vandaag uw huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost als u:

• nieuwe flitsen ziet die niet na een half uur verdwijnen;
• flitsen ziet samen met veel nieuwe slierten;
• een schaduw of gordijn in uw beeld ziet;
• de flitsen kreeg na een klap op het oog of hoofd.

Wat doet de optometrist bij Greving?

De optometrist onderzoekt uw netvlies met wijde pupil, zodat ook de uiterste rand zichtbaar is — daar ontstaan scheurtjes meestal. Met een netvliesfoto en OCT-scan leggen we de situatie vast. Is het netvlies gaaf, dan kunnen wij u geruststellen en adviseren wij u wanneer u terug moet komen. Zien wij een scheurtje, dan zorgen wij dat u snel bij de oogarts terechtkomt voor een laserbehandeling.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Waar komt de schaduw vandaan?

Het netvlies is het lichtgevoelige laagje aan de binnenkant van uw oog. Het ligt normaal strak tegen de oogwand, waar het zijn voeding vandaan haalt. Bij een netvliesloslating laat het netvlies los van die wand, meestal doordat er vocht door een scheurtje achter het netvlies kruipt. Het losgelaten deel werkt niet meer — en dat deel ziet u als schaduw. Omdat de bovenkant van het netvlies het onderste deel van uw beeld verzorgt (en andersom), ziet u de schaduw vaak aan de tegenovergestelde kant van waar het netvlies loslaat.

Zolang de macula — het centrum van het netvlies — nog aanligt, is de kans op volledig herstel groot. Laat de macula eenmaal los, dan is de kans op blijvend verlies van scherp zicht aanzienlijk. Daarom is dit spoed.

Wie heeft een verhoogd risico?

• mensen met sterke bijziendheid (min-sterkte vanaf ongeveer −5);
• mensen die een staaroperatie hebben gehad;
• mensen die eerder een netvliesloslating hadden, ook aan het andere oog;
• mensen met een klap of ongeluk aan het oog;
• mensen met netvliesloslating in de familie;
• mensen met een recente glasvochtloslating.

Andere mogelijke oorzaken

Niet elke schaduw is een netvliesloslating. Andere oorzaken zijn een bloeding in het glasvocht, een afsluiting van een netvliesader of -slagader, een probleem met de oogzenuw of een neurologische oorzaak zoals een beroerte — in dat laatste geval ziet u de uitval aan beide ogen aan dezelfde kant. Al deze oorzaken zijn ook urgent. De oorzaak is alleen vast te stellen door onderzoek.

Wat gebeurt er bij de oogarts?

De oogarts bevestigt de diagnose en behandelt meestal binnen enkele dagen, bij een losgelaten macula vaak binnen 24 uur. Er zijn verschillende operaties, afhankelijk van de situatie. De kans op herstel is goed als u er snel bij bent.

Wat kan Greving voor u doen?

Bij een schaduw in uw beeld belt u eerst uw huisarts — dat is de snelste route naar de oogarts. Bent u al bij ons in de winkel of twijfelt u, dan kan onze optometrist het netvlies direct beoordelen en de huisarts bellen voor een spoedverwijzing. Na een behandeling helpen wij u met controle en, als dat nodig is, een aangepaste bril.

Waar komt de vlek vandaan?

Het midden van uw netvlies heet de macula of gele vlek. Dit gebied van nog geen halve centimeter zorgt voor al uw scherpe zicht: lezen, gezichten herkennen, autorijden. Een probleem in de macula geeft daarom een vlek precies in het centrum, terwijl de rest van uw beeld normaal blijft.

Mogelijke oorzaken

• Maculadegeneratie (AMD) — slijtage van de macula, de meest voorkomende oorzaak boven de 60. De droge vorm gaat langzaam; de natte vorm kan in weken ontstaan en is met injecties in het oog te remmen, mits snel behandeld. Vaak ziet u ook vervormde lijnen.
• Maculagat — een klein gaatje in het centrum van het netvlies. Geeft een scherp begrensde vlek. Operatief te behandelen.
• Macula-oedeem — vochtophoping in de macula, bijvoorbeeld bij diabetes, na een staaroperatie of bij een aderafsluiting.
• Centrale sereuze chorioretinopathie (CSC) — een vochtblaar onder de macula, vaak bij mannen tussen de 30 en 50 en bij stress. Gaat vaak vanzelf over, maar moet gevolgd worden.
• Macula pucker (epiretinaal membraan) — een vliesje op de macula dat het netvlies rimpelt.
• Ontsteking van de oogzenuw (neuritis optica) — vaak met pijn bij oogbewegingen; komt ook op jongere leeftijd voor.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

Bel vandaag uw huisarts als de vlek:

• plotseling is ontstaan, in uren of dagen;
• samen gaat met pijn bij het bewegen van het oog;
• samen gaat met wazig zicht dat niet overgaat;
• ontstaat bij diabetes of na een staaroperatie.

Een vlek die al langer aanwezig is en niet verandert, laat u binnen twee weken onderzoeken.

Wat doet de optometrist bij Greving?

De optometrist maakt een OCT-scan van uw macula: een dwarsdoorsnede van het netvlies in laagjes van duizendsten van millimeters. Daarop is direct te zien of er vocht, een gaatje of een vliesje zit. Samen met een netvliesfoto en een gezichtsscherptemeting geeft dat een duidelijk beeld. Is verdere behandeling nodig, dan regelen wij een snelle verwijzing naar de oogarts via uw huisarts. Bij droge maculadegeneratie adviseren wij u over leefstijl, voeding en hulpmiddelen om zo lang mogelijk goed te blijven zien.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Mogelijke oorzaken

Waar de uitval zit en hoe hij ontstond, zegt veel over de oorzaak:

• Glaucoom — hoge oogdruk beschadigt de oogzenuw en geeft sluipend, pijnloos uitval aan de randen. U merkt het vaak pas laat. Behandelbaar met druppels of laser, maar verloren gezichtsveld komt niet terug. Daarom is vroege opsporing zo belangrijk.
• Netvliesloslating — geeft een schaduw of gordijn dat groter wordt. Spoed.
• Afsluiting van een netvliesader of -slagader — plotseling, pijnloos uitval in een deel van het beeld, aan één oog. Spoed, mede omdat het een signaal kan zijn van hart- en vaatproblemen.
• Beroerte of TIA — uitval aan dezelfde kant in beide ogen (bijvoorbeeld beide ogen links). Bel bij plotselinge uitval 112, zeker met andere verschijnselen zoals een scheve mond, verwarde spraak of een slap gevoel in arm of been.
• Hypofysetumor of andere neurologische oorzaak — uitval aan de buitenkant van beide ogen, vaak geleidelijk.
• Migraine met aura — tijdelijke uitval of flikkering, meestal binnen een uur voorbij.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

• Uitval die in minuten tot uren ontstaat: bel direct uw huisarts of de huisartsenpost.
• Uitval aan dezelfde kant in beide ogen, of met verschijnselen van een beroerte: bel 112.
• Uitval na een klap op het hoofd: zelfde dag.

Wat doet de optometrist bij Greving?

Onze optometrist meet uw gezichtsveld met een perimeter: u kijkt in een halve bol en drukt op een knop zodra u een lichtpuntje ziet. Zo brengen we precies in kaart waar u wel en niet ziet. Daarnaast meten wij de oogdruk, beoordelen de oogzenuw met een OCT-scan en maken een netvliesfoto. Dit is hetzelfde onderzoek als bij de oogarts. Bij glaucoom in de familie adviseren wij dit onderzoek vanaf uw 40e elke twee jaar.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Waar komt het vandaan?

Het netvlies en de oogzenuw hebben veel zuurstof nodig en krijgen die via kleine slagaders. Valt de doorbloeding weg, dan valt het beeld weg. Komt de doorbloeding terug, dan komt het beeld terug.

• Amaurosis fugax — 'vluchtige blindheid': een klein stolsel, meestal afkomstig uit de halsslagader of het hart, blokkeert kort de slagader van het oog. Dit is een TIA van het oog en een sterke waarschuwing voor een beroerte. Onderzoek van de halsslagaders en het hart is nodig, liefst binnen 24 uur.
• Afsluiting van de netvliesslagader — het stolsel blijft zitten en het beeld komt niet terug. Behandeling moet binnen enkele uren om nog zicht te redden.
• Ontsteking van de slagaders (arteriitis temporalis) — bij mensen boven de 50, vaak met hoofdpijn aan de slaap, pijn bij het kauwen en algehele malaise. Snelle behandeling met prednison voorkomt blindheid aan het andere oog.
• Oogzenuwontsteking — vaker geleidelijk in dagen, met pijn bij oogbewegingen.
• Migraine — kan kortdurend zichtuitval geven, meestal met flikkering, aan beide ogen.
• Bloeddrukdaling — grijs of zwart voor de ogen bij snel opstaan, aan beide ogen tegelijk, seconden. Onschuldig, maar bespreek het met uw huisarts als het vaak gebeurt.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

Altijd, als het beeld aan één oog wegvalt. Dat is de hoofdregel. Sluit bij twijfel om de beurt één oog: gaat het om één oog of om beide?

Bel 112 als het wegvallen samengaat met:

• een scheve mond of een afhangende mondhoek;
• moeite met spreken of verwarde spraak;
• een slap gevoel of uitval van arm of been;
• plotselinge heftige hoofdpijn.

Wat kan Greving voor u doen?

Bij deze klacht is de huisarts of 112 uw eerste stap, niet de opticien. Na het acute onderzoek helpen wij u graag: onze optometrist controleert het netvlies en de oogzenuw en volgt het herstel. Bent u toevallig bij ons in de winkel als het gebeurt, dan bellen wij direct de huisarts voor u.

Waar komt het vandaan?

De macula, het centrum van uw netvlies, ligt normaal strak en vlak. Zit er vocht onder, een vliesje op of een gaatje in, dan verschuiven de lichtgevoelige cellen ten opzichte van elkaar. Een rechte lijn valt dan niet meer op een rechte rij cellen — en u ziet een kromme lijn.

Mogelijke oorzaken

• Natte maculadegeneratie — nieuwe, lekkende bloedvaatjes onder de macula. Ontstaat in weken, vaak boven de 60. Behandelbaar met injecties in het oog, mits snel gestart. Dit is de reden dat vervormd zien altijd snel onderzocht wordt.
• Macula pucker (epiretinaal membraan) — een dun vliesje op de macula dat het netvlies rimpelt. Ontstaat langzaam, vaak na een glasvochtloslating. Operatief te verwijderen als de hinder groot is.
• Maculagat — een gaatje in het centrum; geeft ook een vlek in het midden.
• Centrale sereuze chorioretinopathie (CSC) — vochtblaar onder de macula, vaak bij mannen van 30 tot 50, bij stress of gebruik van prednison. Gaat meestal vanzelf over.
• Macula-oedeem — vocht in de macula bij diabetes of na een aderafsluiting.
• Nieuwe brilsterkte of een verkeerd afgestelde bril — geeft vervorming aan beide ogen die verdwijnt als u de bril afzet. Kom langs, wij stellen uw bril af.

Doe de Amslertest

De Amslertest is een ruitjeskaart waarmee u zelf de macula controleert. Zo doet u hem:

1. Zet uw leesbril op en houd de kaart op leesafstand (30–40 cm).
2. Dek één oog af en kijk met het andere oog strak naar de stip in het midden.
3. Let op de lijnen rondom: zijn ze allemaal recht, of ziet u golven, kromme lijnen, een vlek of een lege plek?
4. Herhaal met het andere oog.

Ziet u afwijkingen, of verschilt het beeld van vorige keer, dan is dat een reden voor onderzoek. Download de Amslertest of vraag de kaart in onze winkel. Heeft u maculadegeneratie, doe de test dan wekelijks.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

• Vervorming die in dagen is ontstaan of toeneemt: binnen enkele dagen.
• Vervorming samen met een vlek in het midden of wazig zicht: binnen enkele dagen.
• Bekende maculadegeneratie aan het andere oog en nu klachten aan dit oog: direct, dit kan de natte vorm zijn.

Wat doet de optometrist bij Greving?

Een OCT-scan laat in enkele seconden zien of er vocht onder of in de macula zit, of er een vliesje op ligt en of er een gaatje is. Wij zien op de scan direct of dit een geval is dat naar de oogarts moet en hoe snel. Zo nodig bellen wij uw huisarts voor een spoedverwijzing. Bij droge maculadegeneratie en macula pucker volgen wij de situatie met regelmatige scans en adviseren over hulpmiddelen en verlichting.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Waarom is 'plotseling' zo belangrijk?

Wazig zien heeft tientallen oorzaken, van een droog oog tot een beroerte. Het onderscheid zit in de snelheid. Wat in maanden ontstaat, is bijna altijd onschuldig. Wat in uren tot een dag ontstaat, komt meestal door bloedvaten, druk of ontsteking — en daar is snelheid van behandeling bepalend.

Mogelijke oorzaken van plotseling wazig zien

Aan één oog, zonder pijn

• Natte maculadegeneratie — wazig en vervormd in het midden.
• Afsluiting van een netvliesader — wazig of uitval in een deel van het beeld, vaak bij hoge bloeddruk of diabetes.
• Afsluiting van een netvliesslagader — heftig, plotseling, vaak vrijwel alles weg. Spoed.
• Netvliesloslating — wazig door een schaduw die het centrum bereikt. Spoed.
• Glasvochtbloeding — wazig met veel slierten of roetregen, bij diabetes.

Aan één oog, met pijn

• Acuut glaucoom — hevige pijn, rood oog, misselijk, kringen rond lampen, harde oogbol. Spoed, ook 's nachts: de oogdruk moet binnen uren omlaag.
• Oogzenuwontsteking (neuritis optica) — wazig in dagen, pijn bij oogbewegingen, kleuren fletser. Vaak bij jongere volwassenen.
• Ontsteking van de regenboogvlies (iritis/uveïtis) — pijn, rood, lichtschuw.
• Hoornvliesontsteking of -beschadiging — pijn, tranen, lichtschuw, vaak bij contactlensdragers. Stop met lenzen en laat het dezelfde dag beoordelen.

Aan beide ogen

• Ontregelde bloedsuiker — bij diabetes verandert de sterkte tijdelijk; trekt bij als de suiker stabiel is. Laat een nieuwe bril pas aanmeten als de suiker stabiel is.
• Migraine — wazig of flikkerend, trekt binnen een uur weg.
• Medicijnen — sommige middelen (bijvoorbeeld tegen blaasproblemen of depressie) geven tijdelijk wazig zien.
• Beroerte — wazig of uitval aan beide ogen aan dezelfde kant. Bel 112.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

Bel direct (ook 's nachts) de huisartsenpost of 112 bij:

• wazig zien met hevige pijn, rood oog, misselijkheid of kringen rond lampen;
• wazig zien samen met uitval van arm, been, spraak of een scheve mond;
• totaal verlies van zicht aan één oog.

Bel vandaag uw huisarts bij:

• plotseling wazig zien aan één oog dat langer dan een uur aanhoudt;
• wazig zien met pijn bij oogbewegingen;
• wazig zien bij diabetes of na een oogoperatie;
• wazig zien met vervormde lijnen of een vlek in het midden.

Wat doet de optometrist bij Greving?

Bij niet-acute klachten meten wij eerst uw sterkte: is het wazige zicht met een glas te corrigeren, dan zit de oorzaak in het oog zelf (sterkte, staar, droog oog). Zo niet, dan kijken we verder: oogdruk, hoornvlies, OCT-scan van macula en oogzenuw, netvliesfoto. Wij maken onderscheid tussen wat wij zelf kunnen oplossen en wat naar de oogarts moet, en regelen dat laatste snel.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Mogelijke oorzaken

• Glaucoom — de meest voorkomende oorzaak. Een te hoge oogdruk beschadigt de oogzenuw, eerst aan de randen van het gezichtsveld, pas heel laat in het midden. Pijnloos, sluipend, en de schade is blijvend. Met druppels, laser of een operatie is de achteruitgang te stoppen. Verhoogd risico bij glaucoom in de familie, boven de 40, bij sterke bijziendheid of verziendheid en bij langdurig gebruik van prednison.
• Retinitis pigmentosa — een erfelijke netvliesaandoening waarbij eerst de staafjes (voor zien in schemer en aan de zijkant) uitvallen. Begint vaak met nachtblindheid op jonge leeftijd, daarna steeds smaller beeld.
• Beroerte of hersenletsel — kan het gezichtsveld aan beide kanten aantasten. Plotseling. Bel 112 bij bijkomende verschijnselen.
• Netvliesloslating — geeft geen echte tunnel, maar een schaduw die van de rand naar het midden komt. Spoed.
• Migraine — tijdelijk smaller of flikkerend beeld, binnen een uur voorbij.
• Bloeddrukdaling, hyperventilatie, paniek — tijdelijk 'tunnelzien' aan beide ogen, seconden tot minuten, trekt weg.
• Bepaalde medicijnen — sommige middelen tegen epilepsie kunnen het gezichtsveld vernauwen; dit wordt bij het voorschrijven gecontroleerd.

Waarom merkt u glaucoom zo laat?

Uw twee ogen vullen elkaars gezichtsveld aan, en uw hersenen vullen gaten op met wat er waarschijnlijk zit. Daardoor kan tot een derde van het gezichtsveld verdwenen zijn zonder dat u iets merkt. Bij een test met één oog dicht wordt het pas zichtbaar. Dit is de reden dat de oogdruk en het gezichtsveld standaard onderdeel zijn van ons ooggezondheidsonderzoek, ook als u geen klachten heeft.

Wanneer moet u direct hulp zoeken?

• Beeld dat in minuten tot uren smaller wordt: direct.
• Smaller beeld met hoofdpijn, uitval van arm of been, spraakproblemen: bel 112.
• Smaller beeld met pijn, rood oog en misselijkheid: direct, dit kan acuut glaucoom zijn.

Geleidelijk smaller beeld: binnen twee weken naar de optometrist of huisarts.

Wat doet de optometrist bij Greving?

Wij doen een volledig glaucoomonderzoek: oogdrukmeting, een OCT-scan van de oogzenuw (die zenuwvezelverlies zichtbaar maakt jaren vóórdat u iets merkt), een gezichtsveldmeting met de perimeter en een beoordeling van de hoek waar het oogvocht wegloopt. De uitslag bespreken we direct met u. Bij aanwijzingen voor glaucoom verwijzen wij u via uw huisarts naar de oogarts voor behandeling; bij een verhoogd risico zonder afwijkingen adviseren wij een jaarlijkse controle.

Heeft u al glaucoom? Dan kunnen wij tussen de controles bij de oogarts door de oogdruk en het gezichtsveld voor u bijhouden.

Maak online een afspraak voor een ooggezondheidsonderzoek.

Onze optometristen onderzoeken uw ogen met OCT-scan, netvliesfoto, oogdrukmeting en gezichtsveldonderzoek — dezelfde apparatuur als in het ziekenhuis. In veel gevallen kunnen wij u direct geruststellen. Is verder onderzoek nodig, dan zorgen wij dat u snel bij de oogarts terechtkomt. Zonder verwijzing, in een van onze veertien winkels in Noord-Nederland.